Ψωρίαση - Ψωριασική Αρθρίτιδα

Δρ Αλέξανδρος Μπαλαμώτης
Διδάκτωρ Δερματολογιας
Πανεπιστήμιου Αθηνών
Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από κακόβουλη χρήση. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε την Javascript για να τη δείτε.

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

Η ψωρίαση είναι ένα συχνό, χρόνιο φλεγμονώδες νόσημα που εμφανίζεται σε γενετικώς προδιατεθειμένα άτομα και χαρακτηρίζεται από την υπερπλασία της επιδερμίδας και το γρήγορο πολλαπλασιασμό των επιδερμικών κυττάρων. Φυσιολογικά κάθε μήνα τα κύτταρα της επιδερμίδας αποβάλλονται και αντικαθίστανται με νέα. Στους ασθενείς με ψωρίαση η αντικατάσταση των κυττάρων της επιδερμίδας γίνεται πολύ πιο γρήγορα από τον μήνα (συνήθως σε μία εβδομάδα). 'Ετσι η επιδερμίδα γίνεται παχύτερη και τα κύτταρα που αποβάλλονται καθημερινά, είναι πολυ περισσότερα απ'ότι στο υγιές δέρμα.

Παράλληλα, κάτω από την επιδερμίδα (στο κυρίως δέρμα), υπάρχουν συμπτώματα φλεγμονής με οίδημα και διαστολή των αγγείων. Αποτέλεσμα όλης αυτής της διεργασίας είναι η εμφάνιση της δερματικής ψωριασικής βλάβης, που χαρακητρίζεται από μια κόκκινη πλάκα που καλύπτεται από παχιά λέπια αργυρού χρώματος και έχει σαφή όρια από το γύρω υγιές δέρμα.

Οι ψωριασικές βλάβες έχουν διάμετρο λίγων εκατοστών. Εάν ξύσουμε μια βλάβη, τα λέπια πέφτουν όπως ακριβώς γίνεται όταν ξύνουμε ένα κερί, ενώ κάτω από αυτά μπορούν να εμφανιστούν μικρές σταγόνες αίματος. Η ψωρίαση εμφανίζεται συχνότερα στο τριχωτό της κεφαλής, τους αγκώνες, τα γόνατα και τις κνήμες, μπορεί όμως να εμφανιστεί και σε οποιοδήποτε άλλο μέρος του σώματος (παλάμες,πέλματα, νύχια, πτυχές, κτλ).

Εκτός από το δέρμα η ψωρίαση μπορεί να προσβάλλει και τις αρθρώσεις. Η ψωριασική αρθρίτιδα διαγιγνώσκεται στο 20% περίπου των ασθενών με ψωρίαση του δέρματος, είναι πιο συχνή στις γυναίκες και προτιμά τις ηλικίες 30-45 ετών. Στα 2/3 των περιπτώσεων έχει προοδευτική εξέλιξη, αναπτύσεται αργά και παρουσιάζει ήπια συμπτώματα. Σε κάποιους τα συμπτώματα μπορεί να είναι πιο βαριά με παρουσία έντονου αρθρικού πόνου, δυσκαμψίας, δυσμορφίας με συνοδό μειωμένη κινητικότητα και λειτουργικότητα. Προσβάλλονται αρθρώσεις τόσο των άνω όσο και των κάτω άκρων. Συχνά προσβάλλει τις άπω μεσοφαλλαγγικές αρθρώσεις των δακτύλων των χεριών. Η αρθρίτιδα μπορεί να παρουσιαστεί είτε ως μονοαρθρίτιδα (μία άρθρωση),ολιγοαρθρίτιδα (δύο, τρεις ή τέσσερις αρθρώσεις) ή πολυαρθρίτιδα ( 5 + αρθρώσεις). Αλλοιώσεις νυχιών παρατηρούνται στο 89% των ασθενών, σε αντίθεση με την απλή ψωρίαση που παρατηρούνται μόνο στο 20%. Ακτινολογικά διαπιστώνονται ευρήματα οστεόλυσης και οστεοσύνθεσης.

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ

Η ψωρίαση προσβάλλει το 2-3% του πλυθησμού και αυτό σημαίνει ότι στην Ελλάδα ξεπερνά τις 200.000. Το 1/3 των ασθενών έχει οικογενειακό ιστορικό. Η νόσος μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία (ακόμα και στη βρεφική), αν και η αρχή της ενήλικης ζωής και το τέλος της μέσης ηλικίας αποτελούν τις πιο συχνές ηλικιακά χρονικές περιόδους.

Η ψωρίαση είναι μια κυκλική νόσος με περιόδους υφέσεων και εξάρσεων. Όταν ο σθενής δεν κάνει θεραπεία, οι εξάρσεις μπορέι να είναι 2-3 ή και περισσότερες κατά τη διάρκεια του χρόνου με μεγαλύτερη συχνότητα τους χειμερινούς μήνες.

ΜΕΤΑΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑ

Η ψωρίαση ΔΕΝ είναι μεταδοτικό νόσημα. Ο μύθος περί μεταδοτικότητας της ψωρίασης είναι αποτέλεσμα έλλειψης ενημέρωσης και σύγχυσης της ψωρίασης με την ψώρα. Πρέπει να γνωρίζουμε οτι η ψωρίαση δεν σχετίζεται με την ψώρα και οτι η ψωρίαση σε καμία περιπτωση δεν αποτελεί μεταδοτικό νόσημα.

ΑΙΤΙΑ

Η ακριβής αιτία της ψωρίασης είναι ακόμα άγνωστη. Η νόσος εμφανίζεται συχνότερα σε άτομα με κληρονομική προδιάθεση και με συμμετοχή του ανοσοποιητικού συστήματος και κυρίως στην ενεργοποίηση των Τ-λεμφοκυττάρων.

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ

Οι παράγοντες που ευνοούν την εμφάνιση της ψωρίασης σε προδιατεθειμένα άτομα είναι :

Το ψυχρό κλίμα, γι αυτό και υπάρχει έξαρση τον χειμώνα.
Οι στρεπτοκοκκικές λοιμώξεις, που είναι υπεύθυνες για την δημιουργία σταγονοειδούς ψωρίασης κυρίως στην παιδική ηλικία.
Οι ιογενείς λοιμώξεις και κυρίως οι λοιμώξεις από ορισμένα στελέχη του ιού των θηλωμάτων σύμφωνα με τις τελευταίες μελέτες.
Οι τραυματισμοί του δέρματος (μια εως δύο εβδομάδες μετά τον τραυματισμό εμφανίζονται ψωριασικές πλάκες στο σημείο του τραυματισμού.
Οι ορμονικές μεταβολές (έξαρση στην εφηβεία και μετά τον τοκετό).
Ο ψυχολογικός παράγοντας και το στρες.
Ορισμένα φάρμακα, όπως είναι τα ανθελονοσιακά, οι αναστολείς των β-υποδοχέων και το λίθιο μπορεί να επιδεινώσουν την ψωρίαση.

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ

Η ψωρίαση  επηρεάζει την ποιότητα και τον τρόπο ζωής των ασθενών, τις διαπροσωπικές σχέσεις και μερικές φορές τις επαγγελματικές ευκαιρίες. 'Ολα αυτά μπορεί να έχουν χειρότερες επιπτώσεις από την ίδια την πάθηση. Ορισμένοι ασθενείς αποφευγούν να δοκιμάζουν ρούχα στα μαγαζιά για να μην φαίνονται οι ψωριασικές πλάκες, ενώ άλλοι αποφευγουν να αγοράζουν ρούχα με σκούρα χρώματα για να μην φαίνονται τα λέπια πάνω στο σκουρόχρωμο ύφασμα. 'Αλλοι ασθενείς αποφεύγουν τα σπορ καθώς επίσης και τις επισκέψεις στα κομμωτήρια.

Σε μεγάλες μελέτες που έγιναν, φαίνεται ότι οι επιπτώσεις της νόσου είναι μεγαλύτερες στους νεαρότερους ασθενείς (18-54 ετών) απ' ότι στους πιο μεγάλους. Μεταξύ των προβλημάτων που σχετίζονται με την ψωρίαση, οι ασθενείς ανέφεραν δυσκολίες στις κοινωνικές τους συναναστροφές, κοινωνικό αποκλεισμό και δυσκολίες ευρέσεως εργασίας. Γενικά, 79 στους 100 ασθενείς αναφέρουν συνολικά αρνητική επίπτωση της ψωρίασης στη ζωή τους. Το 8% των ασθενών ανέφεραν ότι εξαιτίας της νόσου αναγκάζονταν να εργάζονται στο σπίτι. Οι ασθενείς ανέφεραν σημαντική ψυχολογική επιβάρυνση ιδίως στις νεαρότερες ηλικίες ενώ περισσότεροι απο το 80% των ασθενών ανησυχούν και νιώθουν άσχημα όταν οι άνθρωποι παρατηρούν τις πάσχουσες περιοχές του δέρματος τους.

ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Η θεραπεία της ψωρίασης χωρίζεται στην τοπική και την συστηματική.

Σε ότι αφορά την τοπική θεραπεία, αρχικά χοορηγούμε ειδικές κερατολυτικές κρέμας για την απομάκρυνση των λεπιών από τις ψωριασικές πλάκες, καθώς επίσης και υδατικές και μαλακτικές κρέμες για την μείωση της απώλειας της ενδοεπιδερμικής υγρασίας και για την καλύτερη δράση των άλλων θεραπειών. Τοπικά, χορηγούνται ακόμη κρέμες που περιέχουν κορτικοστεροειδή ή συνδυασμούς κορτικοστεροειδών με άλλες ουσίες που έχουν κερατολυτική δράση.

'Αλλες ουσίες που χορηγούνται τοπικά με καλά αποτελέσματα είναι τα παράγωγα της λιθανθρακόπισσας, τα παράγωγα της βιταμίνης D (κυρίως καλσιποτριόλη) και τα ρετινοειδή (κυρίως ταζαροτένη)

'Ενας άλλος τρόπος θεραπείας, που εφαρμόζεται κυρίως στις περισσότερο εκτεταμένες μορφές ψωρίασης είναι η φωτοχημειοθεραπεία. Η δράση της είναι αντιμιτωτική, ανοσορυθμιστική και αντιφλεγμονώδης, αλλά παρουσιάζει αρκετές ανεπιθύμητες ενέργειες, με σημαντικότερη την αύξηση του κινδύνου εμφάνισης ακανθοκυτταρικού επιθυλιώματος, καθώς επίσης και την αύξηση εμφάνισης καταρράκτη.

Από τα συστηματικώς χορηγούμενα φάρμακα, αυτά που χρησιμοποιούνται περισσότερο είναι :

Η κυκλοσπορίνη
Η μεθοτρξάτη
Η ακιτρεκίνη
Τα βιολογικά φάρμακα
Για όλα αυτά τα φάρμακα απαιτούνται εργαστηριακές εξετάσεις πρίν από την θεραπεία και κατα τη διάρκεια της.


Για την αντιμετώπιση της ψωριασικής αρθρίτιδας χορηγούνται μη-στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα μετά απο ιατρική συμβουλή. Στόχος της αντιφλεγμονώδους αγωγής είναι η επιβράδυνση της αρθριτικής διαδικασίας, η μείωση του πόνου και η βελτίωση της ποιότητας της ζωής του ασθενούς. Η φυσιοθεραπεία και η σωματική άσκηση αποτελούν επίσης σημαντικό στοιχείο της θεραπευτικής προσέγγισης.


Είναι σαφές ότι η θεραπευτική αντιμετώπιση της ψωρίασης για να θεωρείται αποτελεσματική πρέπει να λαμβάνει υπόψιν της την ποιότητα ζωής των ασθενών και να στοχεύει στην βελτίωση της.


Κέντρο Φυσιοθεραπείας Παλαιού Φαλήρου / Νέας Σμύρνης Βιοστήριξη